Agencja Nieruchomości Rolnych realizuje ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592) od dnia 16 lipca 2003 r. Przepisy te umożliwiają sprawowanie kontroli nad częścią obrotu nieruchomościami rolnymi, a także podejmowanie w uzasadnionych przypadkach interwencji w tym obszarze, służącej realizacji celów ustawy.

Cele te zostały zdefiniowane w art.1, zgodnie z którym kształtowanie ustroju rolnego ma służyć:
- poprawie struktury obszarowej gospodarstw rolnych,
- przeciwdziałaniu nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych,
- zapewnieniu prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach.
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego (UKUR) zmodyfikowała dotychczasową prywatyzacyjno-socjalną misję Agencji, zwiększając zakres zadań związanych z poprawą struktury agrarnej rolnictwa, zwłaszcza struktury obszarowej gospodarstw rolnych.

Pełne omówienie zagadnień związanych z realizacją ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego zawarte jest poniżej w załączniku.