"Informacja dla zabużan"

Dnia 07 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). Traci natomiast moc dotychczasowa ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz.39 i Nr 273, poz. 2722).

1. Osoba uprawniona
W myśl art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej ustawą) prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:
1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy;
2) posiada obywatelstwo polskie.
W przypadku gdy nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej były przedmiotem współwłasności, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim współwłaścicielom, spełniającym wymogi określone w art. 2, albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych współwłaścicieli.
W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2.
Wskazania osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.
Prawo do rekompensaty potwierdzone na podstawie niniejszej ustawy albo odrębnych przepisów jest niezbywalne.
Z punktu widzenia realizacji ustawy przez Agencję osobą uprawnioną będzie osoba fizyczna wskazana w decyzji lub zaświadczeniu, na którym to dokumencie wojewoda zamieścił adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz o wysokości rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 ustawy, a także spadkobiercy osoby wskazanej w decyzji lub zaświadczeniu, jeżeli posiadają oni obywatelstwo polskie.
Mogą wystąpić sytuacje, że zgłosi się osoba, będąca spadkobiercą właściciela nieruchomości, wskazana obok innych osób w decyzji lub zaświadczeniu jako osoba uprawniona. Wówczas Agencja może zrealizować uprawnienie wyłącznie w stosunku do wszystkich tych osób (tzn. muszą one wszystkie przystąpić do przetargu osobiście lub za pośrednictwem pełnomocników oraz muszą przedłożyć oryginalne decyzje lub zaświadczenia dotyczące każdej z tych osób, bowiem każda z nich otrzymała swój dokument). Zrealizowanie uprawnienia tylko jednego z ww. spadkobierców będzie możliwe wyłącznie wówczas, gdy przedłoży on oryginalne zaświadczenia lub decyzje: swoją i pozostałych spadkobierców oraz oświadczenie z podpisami poświadczonymi notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo też złożone w polskiej placówce konsularnej wszystkich pozostałych spadkobierców o wskazaniu tego spadkobiercy jako osoby uprawnionej.
Aby można było zwolnić spadkobiercę osoby wskazanej w decyzji lub zaświadczeniu, z obowiązku wpłacenia wadium (oraz w razie wygrania przetargu zrealizować jego uprawnienie), zobowiązany on będzie: wykazać, że posiada obywatelstwo polskie oraz przedłożyć dodatkowo: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (albo o dziale spadku) oraz ewentualnie oświadczenie (z podpisami poświadczonymi notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo też złożone w polskiej placówce konsularnej) wszystkich pozostałych spadkobierców o wskazaniu tego spadkobiercy jako osoby uprawnionej (jeżeli nie jest on jedynym spadkobiercą osoby wskazanej w decyzji lub zaświadczeniu).
Osoba inna niż wskazana w zaświadczeniu lub decyzji (lub jej spadkobiercy) nie może być w żadnym wypadku uznana za osobę uprawnioną, gdyż prawo do rekompensaty jest niezbywalne, a co za tym idzie osoba taka nie może być zwolniona z obowiązku uiszczenia wadium.

2. Potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy prawo do rekompensaty potwierdza w drodze decyzji właściwy wojewoda. Decyzja taka, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, zawiera wskazanie:
1) osoby lub osób, którym potwierdza się prawo do rekompensaty;
2) zwaloryzowanej na dzień wydania tej decyzji wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 (tj. wcześniejszego nabycia nieruchomości w ramach realizacji prawa do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów), również wskazanie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nabytego prawa własności albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali;
3) wysokości rekompensaty określonej zgodnie z art. 13;
4) wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust.1.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 3 ustawy osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego.
Na decyzji lub zaświadczeniu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz o wysokości rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 ustawy.
Osoba uprawniona wskazuje jedną z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1 ustawy. Prawo do rekompensaty, zgodnie z art. 13 ust. 1, jest realizowane w jednej z następujących form:
1) zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet np. ceny sprzedaży nieruchomości Zasobu WRSP,
2) świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.
Powyższe oznacza, że Agencja będzie brać pod uwagę jedynie decyzje lub zaświadczenia zawierające stosowną adnotację wojewody potwierdzającą:
- wysokość rekompensaty, oraz
- że osoba uprawniona wybrała jako formę realizacji prawa do rekompensaty zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet np. ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.
Agencja nie będzie mogła natomiast zrealizować prawa do rekompensaty osobie, która zgodnie z treścią decyzji lub też z adnotacją zamieszczoną na decyzji lub zaświadczeniu wybrała jako formę rekompensaty świadczenie pieniężne.

3. Zwolnienie z obowiązku wpłaty wadium.

Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy osobę wskazaną w decyzji lub zaświadczeniu (lub jej spadkobierców) zwalnia się z obowiązku wniesienia wadium do wysokości kwoty nieprzekraczającej wysokości potwierdzonego prawa do rekompensaty, jeżeli dołączą do oferty pisemne zobowiązanie do uiszczenia kwoty równej wysokości niewniesionego wadium w przypadku uchylenia się od zawarcia umowy.
W przypadku przetargów ustnych na sprzedaż nieruchomości Zasobu WRSP zobowiązanie do uiszczenia kwoty równej wysokości niewniesionego wadium w przypadku uchylenia się od zawarcia umowy osoba uprawniona powinna złożyć przed przetargiem, w miejscu i terminie określonym w ogłoszeniu przetargu. Niespełnienie powyższego wymogu spowoduje konieczność wpłaty całego wadium, jeżeli osoba uprawniona będzie zamierzała przystąpić do przetargu.
Należy podkreślić, że zwolnienie z obowiązku wniesienia wadium następuje tylko do wysokości kwoty nieprzekraczającej wysokości potwierdzonego prawa do rekompensaty. Jeżeli więc np. osoba uprawniona posiada prawo do rekompensaty w wysokości 30 tys. zł, a wadium wynosi 35 tys. zł – zwolnienie z obowiązku wpłaty będzie dotyczyło tylko części wadium (tj. 30 tys. zł), pozostała część wadium (tj. 5 tys. zł) powinna zostać uiszczona w miejscu, formie i terminie wskazanym w ogłoszeniu przetargu. Warunkiem koniecznym, aby w takim wypadku osoba uprawniona została dopuszczona do udziału w przetargu jest wywiązanie się z warunków określonych dla „obydwu części” wadium.
Wysokość potwierdzonego prawa do rekompensaty określona powinna być w decyzji wojewody wydanej na postawie ustawy lub też w stosownej adnotacji wojewody zamieszczonej na decyzji lub zaświadczeniu wydanych na podstawie odrębnych przepisów. W odniesieniu do osób, które po dacie wydania decyzji (lub po dacie dokonania adnotacji na decyzji lub zaświadczeniu) zrealizowały już część posiadanego uprawnienia - zwolnienie z obowiązku wniesienia wadium będzie dotyczyło tylko kwoty nieprzekraczającej wysokości niezrealizowanej jeszcze części, potwierdzonego prawa do rekompensaty. Dla przykładu jeżeli zgodnie z decyzją lub zaświadczeniem wysokość rekompensaty wynosi 40 tys. zł i po dacie wydania decyzji (lub po dacie dokonania adnotacji na decyzji lub zaświadczeniu):
- prawo do rekompensaty nie było jeszcze realizowane – zwolnienie osoby uprawnionej z obowiązku wniesienia wadium będzie dotyczyło kwoty nieprzekraczającej 40 tys. zł,
- prawo do rekompensaty zostało wcześnie realizowane w części wynoszącej 15 tys. zł –zwolnienie osoby uprawnionej z obowiązku wniesienia wadium będzie dotyczyło kwoty nieprzekraczającej 25 tys. zł.

4. Zapisy niezbędne w ogłoszeniu przetargu.
Agencja określając warunki zbycia nieruchomości nie może wyłączyć zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości poprzez zaliczenie na poczet tej ceny wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Dlatego też w ogłoszeniu przetargu na sprzedaż nieruchomości zamieszcza się dodatkowo zapis w brzmieniu:
„W przetargu mogą również brać udział osoby fizyczne, którym przysługuje prawo do rekompensaty w formie zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418).
Zwalnia się z obowiązku wpłacenia wadium do wysokości kwoty nieprzekraczającej wysokości potwierdzonego prawa do rekompensaty osoby fizyczne, którym przysługuje prawo do rekompensaty w formie zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli w terminie od ................. do ......................... złożą w ..................................... na ręce przewodniczącego komisji przetargowej: pisemne zobowiązanie do uiszczenia kwoty równej wysokości niewniesionego wadium w przypadku uchylenia się od zawarcia umowy sprzedaży, oryginał decyzji lub zaświadczenia potwierdzających prawo do rekompensaty w formie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych na poczet ceny sprzedaży, a w przypadku spadkobierców osób wskazanych w decyzjach lub zaświadczeniach - także postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (albo o dziele spadku) oraz dowody potwierdzające spełnienie wymogów określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). Osoba uprawniona zwolniona z obowiązku wniesienia wadium w części, aby zostać dopuszczona do przetargu zobowiązana jest wnieść pozostałą część wadium na ogólnych warunkach, określonych w tym ogłoszeniu. Decyzja lub zaświadczenie przedłożone przez uczestnika przetargu, który:
- wygrał przetarg - pozostaje w dyspozycji Agencji do czasu zawarcia umowy sprzedaży lub uiszczenia kwoty równej wysokości niewniesionego wadium w razie uchylenia się od zawarcia umowy sprzedaży,
- nie wygrał przetargu – zostaje zwrócona niezwłocznie po zamknięciu przetargu.”
Ponadto zgodnie z art. 15 ustawy w przypadku nabycia nieruchomości na zasadach określonych w tej ustawie nie stosuje się bonifikat, o których mowa w przepisach odrębnych. Powyższe oznacza, że przy sprzedaży nieruchomości Zasobu WRSP osoba uprawniona nie będzie mogła skorzystać dodatkowo m.in. z obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Dlatego też w ogłoszeniu przetargu na sprzedaż nieruchomości zabytkowej dodatkowo zamieszcza się stosowną informację w tym zakresie.

5. Przetarg.
Zwolnienie osoby uprawnionej z obowiązku wniesienia wadium do wysokości kwoty nieprzekraczającej wysokość potwierdzonego prawa do rekompensaty dotyczy wszystkich przetargów na sprzedaż nieruchomości Zasobu WRSP.
Osoby uprawnione, w terminie określonym w ogłoszeniu przetargu, zobowiązane są przedłożyć przewodniczącemu komisji przetargowej: pisemne zobowiązanie do uiszczenia kwoty równej wysokości niewniesionego wadium w razie uchylenia się od zawarcia umowy sprzedaży, oryginał decyzji lub zaświadczenia potwierdzającego prawo do rekompensaty w formie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych na poczet ceny sprzedaży, a także inne dokumenty potwierdzające prawo do rekompensaty. Oznacza to, że spadkobierca osoby wskazanej w decyzji lub zawiadomieniu zobowiązany jest do wykazania (np. poprzez okazanie dowodu osobistego), że posiada obywatelstwo polskie, a także do przedłożenia dodatkowo: postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (albo o dziale spadku) oraz ewentualnie oświadczenia (z podpisami poświadczonymi notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo też złożonego w polskiej placówce konsularnej) wszystkich pozostałych spadkobierców o wskazaniu tego spadkobiercy jako osoby uprawnionej (gdy nie jest on jedynym spadkobiercą osoby wskazanej w decyzji lub zaświadczeniu). Jeżeli osoba uprawniona została zwolniona z obowiązku wniesienia części wadium, pozostałą część wadium zobowiązana jest wnieść na ogólnych warunkach podanych w ogłoszeniu przetargu.
Osoby uprawnione, które w wyznaczonym terminie nie przedłożą kompletu wymaganych dokumentów lub też nie wywiążą się z obowiązku wniesienia wadium w części w odniesieniu do której zwolnienie nie miało zastosowania – nie zostaną dopuszczone do przetargu.
Przewodniczący komisji przyjmuje dokumenty potwierdzające uprawnienie do zwolnienia z obowiązku wniesienia wadium i wydaje pokwitowanie przyjęcia tych dokumentów, w tym oryginalnej decyzji lub zaświadczenia.

6. Wysokość rekompensaty.
Zgodnie z art. 13 ustawy, zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości (po waloryzacji). W przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 ustawy, wysokość zaliczanej kwoty pomniejsza się o wartość (po waloryzacji) nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali przez osoby uprawnione (oraz ich poprzedników prawnych) w ramach realizacji prawa do rekompensaty. Oznacza to, że Agencja będzie sama określać, według powyższych zasad, wysokość rekompensaty na dzień realizacji prawa do rekompensaty (tj. na dzień zawarcia notarialnej umowy sprzedaży nieruchomości Zasobu WRSP). Aby dokonać stosownego wyliczenia niezbędnym jest posiadanie informacji o:
a) wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,
b) a w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3 (tj. wcześniejszego nabycia nieruchomości w ramach realizacji prawa do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów), również wartości nabytego prawa własności albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali;
Powyższe informacje o ww. wartościach, zwaloryzowanych na dzień wydania decyzji, zawarte będą w decyzjach wojewodów wydawanych na podstawie tej ustawy. W odniesieniu natomiast do decyzji i zaświadczeń wydanych na podstawie odrębnych przepisów, na których wojewoda zamieści jedynie informację o wysokości rekompensaty określonej na dzień dokonania tej adnotacji – niezbędnym będzie (po przetargu, przed zawarciem umowy) wystąpienie Agencji do wojewody z prośbą o podanie ww. wartości zwaloryzowanych na dzień dokonania adnotacji, które stanowiły podstawę do określenia wysokości rekompensaty.
Posiadając „dane źródłowe”, zwaloryzowane na określony dzień, Agencja będzie mogła dokonać ich dalszej waloryzacji na dzień realizacji prawa do rekompensaty. Wysokość
rekompensaty (tj. kwoty zaliczanej na poczet ceny sprzedaży) określona zostanie wówczas poprzez:
1) przemnożenie zwaloryzowanej wartości nieruchomości pozostawionych przez 0,2 – w przypadkach określonych w punkcie a), lub też
2) przemnożenie zwaloryzowanej wartości nieruchomości pozostawionych przez 0,2 a następnie pomniejszenie o zwaloryzowaną wartości nabytych praw – w przypadkach określonych w punkcie b).

Mogą zaistnieć również sytuacje, gdy z uwagi na cenę sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa nie będzie możliwe zrealizowanie prawa do rekompensaty w całości jednorazowo, tj. gdy cena sprzedaży będzie niższa niż określona wysokość rekompensaty. W takich sytuacjach cała cena sprzedaży zostanie uregulowana poprzez zaliczenie, pozostała zaś „część rekompensaty” będzie mogła być zrealizowana dopiero przy nabyciu kolejnej nieruchomości Skarbu Państwa.
Nie jest natomiast prawnie dopuszczalne, aby na poczet ceny sprzedaży konkretnej nieruchomości Skarbu Państwa zaliczyć tylko część rekompensaty i pozostawić resztę uprawnienia „na przyszłość” - nawet na wniosek osoby zainteresowanej.
W sytuacji realizacji prawa do rekompensaty, gdzie osoba uprawniona po dniu wydania decyzji na podstawie ustawy (lub też po dniu dokonania adnotacji przez wojewodę na decyzji lub zaświadczeniu wydanym na podstawie odrębnych przepisów) zrealizowała już część swego uprawnienia, określenie „pozostałej do realizowania” wysokości rekompensaty następuje z uwzględnieniem tego stanu rzeczy. Wówczas wysokość rekompensaty określa się poprzez przemnożenie zwaloryzowanej wartości nieruchomości pozostawionych przez 0,2 a następnie pomniejszenie o sumę zwaloryzowanych wartości praw nabytych przed dniem wydania decyzji (lub stosownie jak wyżej) oraz po tym dniu. Wartość praw nabytych po dniu wydania decyzji (lub stosownie jak wyżej) przyjmuje się w wysokości odpowiadającej wartości zrealizowanego wówczas prawa do rekompensaty (stosowana adnotacja, zgodnie z art. 18 ustawy, umieszczona powinna być na zaświadczeniu lub decyzji w dniu realizacji prawa do rekompensaty). W wypadku wątpliwości (np. mało czytelny zapis) co do treści adnotacji umieszczonej na zaświadczeniu lub decyzji – Agencja może żądać od osoby uprawnionej przedłożenia dokumentów świadczących o wartości nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali. Zgodnie z art. 14 ust. 2 osoba ubiegająca się o realizację prawa do rekompensaty obowiązana jest do przedłożenia ww. dokumentów.

7. Waloryzacja.
Zgodnie z art. 14 ust.3 ustawy, kwota odpowiadająca wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz kwota odpowiadająca wartości nabytych praw podlegają waloryzacji przez zbywcę (np. Agencję), zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na dzień realizacji prawa do rekompensaty (tj. przy sprzedaży – na dzień zawarcia aktu notarialnego).

8. Akt notarialny – zapisy.
Przy sprzedaży nieruchomości Agencja, określając warunki zbycia, nie może wyłączyć zapłaty ceny sprzedaży nieruchomości w sposób określony w art. 13 ustawy. Oznacza to, że Agencja ma obowiązek realizacji prawa do rekompensaty w formie zaliczania na poczet ceny sprzedaży wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zapłata w takim przypadku może nastąpić wyłącznie przez osobę wskazaną w zaświadczeniu albo decyzji lub przez jej spadkobierców.
W aktach notarialnych umieszcza się stosowne zapisy w brzmieniu:
„1. Zgodnie z przedłożonym oryginałem decyzji (lub zaświadczenia) nr ...... z dnia........... wydanej przez ........................ stwierdza się, że panu(i) .............................. przysługuje prawo do rekompensaty w formie zaliczenia m.in. na poczet ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
2 . Zgodnie z decyzją (zaświadczeniem), o której mowa w ust. 1, wartość pozostawionych nieruchomości wynosi ....................... zł. Po dokonaniu waloryzacji wartość ta wynosi ...................zł. Do dokonanej waloryzacji kupujący nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). na poczet ceny sprzedaży, określonej w § ........, zalicza się kwotę ......................... .
3. Kupujący oświadcza, że dotychczas na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nie nabył na własność albo w użytkowanie wieczyste jakiejkolwiek nieruchomości Skarbu Państwa, jak też nieruchomości takich nie nabyli jego poprzednicy prawni. W wypadku gdyby oświadczenie to okazało się nieprawdziwe lub też została stwierdzona nieważność decyzji (lub zaświadczenia), o której mowa w ust. 1, strony zgodnie ustalają, że kwota zaliczona na poczet ceny stała się wymagalna w dniu zawarcia niniejszej umowy, zaś Kupujący pozostaje w zwłoce do dnia jej zapłaty, a Sprzedającemu przysługują odsetki za czas opóźnienia w wysokości ustawowej za każdy dzień opóźnienia.
4. Stosownie do art. 777 § 1 pkt 4 Kpc Kupujący oświadcza, że poddaje się egzekucji wprost z tego aktu zarówno co do obowiązku zapłaty kwoty określonej w ust. 3 jak też należnych odsetek. Z wnioskiem o nadanie aktowi klauzuli wykonalności Sprzedający może wystąpić w terminie trzech lat od dnia doręczenia Kupującemu wezwania do zapłaty.”
Gdy nabywcą będzie spadkobierca osoby wskazanej w decyzji lub zaświadczeniu ust. 1 otrzyma brzmienie:
„1. Zgodnie z przedłożonym oryginałem decyzji (lub zaświadczenia) nr ...... z dnia........... wydanej przez ........................ właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej była pani ..................... . Pan ...................... zgodnie z okazanym ...................... (np. dowodem osobistym) posiada obywatelstwo polskie. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w ................. z dnia .............. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po pani ...................... spadkobiercami są ................................ Ponadto zgodnie z oświadczeniem (z podpisami poświadczonymi notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo złożonym w polskiej placówce konsularnej) wszystkich pozostałych spadkobierców pan ......................... został wskazany jako osoba uprawniona. W oparciu o powyższe dokumenty stwierdza się, że panu .............................. przysługuje prawo do rekompensaty w formie zaliczenia na poczet ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.”
W wypadku, gdy osoba uprawniona nabyła wcześniej na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, na własność albo w użytkowanie wieczyste jakiejkolwiek nieruchomości Skarbu Państwa, albo też nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawny, zapisy aktu notarialnego powinny uwzględniać ten fakt. Wówczas ust. 2 i 3 otrzyma brzmienie:
„2 . Zgodnie z decyzją (zaświadczeniem), o której mowa w ust. 1, wartość pozostawionych nieruchomości wynosi ....................... zł, wartość zaś nabytych praw wynosi ................... zł. Po dokonaniu waloryzacji wartość pozostawionych nieruchomości wynosi ...................zł, a wartość nabytych praw wynosi ................... zł.. Do dokonanej waloryzacji kupujący nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). na poczet ceny sprzedaży, określonej w § ........, zalicza się kwotę ......................... .
3. Kupujący oświadcza, że dotychczas na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nie nabył na własność albo w użytkowanie wieczyste innych nieruchomości Skarbu Państwa niż uwzględnione w ust. 2, jak też nieruchomości takich nie nabyli jego poprzednicy prawni. W wypadku gdyby oświadczenie to okazało się nieprawdziwe lub też została stwierdzona nieważność decyzji (lub zaświadczenia), o której mowa w ust. 1, strony zgodnie ustalają, że kwota zaliczona na poczet ceny stała się wymagalna w dniu zawarcia niniejszej umowy, zaś Kupujący pozostaje w zwłoce do dnia jej zapłaty, a Sprzedającemu przysługują odsetki za czas opóźnienia w wysokości ustawowej za każdy dzień opóźnienia.”.

9. Umieszczanie adnotacji na decyzjach i zaświadczeniach.
Po zawarciu aktu notarialnego, osoba stająca do aktu w imieniu Agencji umieszcza na oryginale zaświadczenia lub decyzji w imieniu Agencji adnotację o zrealizowaniu w całości lub w części prawa do rekompensaty, a następnie dokument ten zwraca osobie uprawnionej. Fakt odbioru oryginału powinien być pisemnie potwierdzony przez osobę odbierającą.
Adnotacja, o której mowa wyżej, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy powinna zawierać
1) datę, imię i nazwisko notariusza oraz oznaczenie aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości,
2) położenie i oznaczenie nieruchomości,
3) wskazanie formy realizacji prawa do rekompensaty,
4) kwotę odpowiadającą wartości zrealizowanego prawa do rekompensaty oraz udział procentowy tej kwoty w wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

10. Sprzedaż nieruchomości na współwłasność a realizacja uprawnień.
Do przetargu na sprzedaż nieruchomości Skarbu Państwa może przystąpić, jako jeden oferent, kilka osób fizycznych zamierzających nabyć nieruchomość na współwłasność. Wówczas to, aby takiego oferenta zwolnić z obowiązku wpłacenia wadium do wysokości kwoty nieprzekraczającej wysokości potwierdzonego prawa do rekompensaty (uwzględnia się kwotę najniższą z przedłożonych dokumentów) wszystkie osoby zamierzające nabyć nieruchomość muszą być osobami uprawnionymi (tj. spełniać wszystkie niezbędne kryteria). Jeżeli zatem chociaż jedna z takich osób nie będzie osobą uprawnioną - oferent, aby zostać dopuszczonym do przetargu zobowiązany jest do wpłacenia wadium w pełnej wysokości. Nie ma natomiast przeszkód, aby przy sprzedaży nieruchomości nabywanej przez kilka osób fizycznych na współwłasność zrealizować więcej niż jedno prawo do rekompensaty (tj. zrealizować jedną umową sprzedaży uprawnienia kilku osób nabywających na współwłasność daną nieruchomość - oczywiście w granicach określonych w ustawie).

Opracowano w Zespole Gospodarowania Zasobem